ابراهيم عاملي ( موثق )

160

تفسير عاملي ( فارسي )

خود وارد بهشت نشده و بطمع آن هستند كه بروند ، و بعضى گفته‌اند : يعنى وقتى كه مردم اعراف ببهشتيها سلام ميكنند آنها وارد بهشت نشده‌اند ، ولى در طمع و انتظار آن هستند . ابو الفتوح : مقصود گناهكاران از مردم اعراف هستند كه ببهشت نرفته‌اند ، و بانتظار و طمع هستند كه بروند . فخر : اگر مقصود از اعراف مردمان شريف و بزرگ باشد ، معنى اين جمله چنين است : آنها وارسى ميكنند مردم بهشتى و جهنّمى را و خود پس از همه بمقام عالى خود ميروند و تا آنگاه كه نرفته‌اند بطمع يقينى و انتظار رسيدن وقت هستند چنان كه كلمه ى « طمع » از قول ابراهيم براى يقين استعمال شده است « أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي » يعنى يقين دارم كه ميآمرزد مرا ، چون ابراهيم يقين داشته است كه آمرزيده مىشود . و اگر بگوئيم مقصود آنها است كه در مرتبه ى نازل هستند و عاقبت نجات مييابند ، معنى جمله اين است : مردم اعراف سلام ميكنند ولى وارد بهشت نشده‌اند و بطمع انتظار آن هستند . « وَنادى أَصْحابُ الأَعْرافِ رِجالًا » 47 تفسير حسينى و تنوير المقباس ابن عبّاس : مقصود وليد بن مغيرة و ابو جهل و اميّة بن خلف و ابىّ بن خلف جمحى و اسود بن عبد المطَّلب و ديگر رؤساى قريش است كه ننگ داشتند از اسلام و ايمان بپيغمبر ص . « أهؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللَّه بِرَحْمَةٍ » 48 تنوير المقباس و تفسير حسينى : يعنى اصحاب اعراف اشاره كنند به آنها كه بهشتى هستند مانند عمّار ياسر و بلال و سلمان و صهيب و ديگر فقراى مسلمين ، و بگويند با آن كافران كه اينها را شما در دنيا حقير ميشمرديد و سوگند ياد ميكرديد كه خداوند آنها را مشمول رحمت نميكند اكنون بكورى چشم شما بهشتى هستند . « ادْخُلُوا الْجَنَّةَ » 48 مجمع : از حضرت امام صادق عليه السّلام نقل شده است : يعنى اصحاب اعراف ميگويند به آن مردم كه كافران محرومشان ميدانستند از رحمت